Eli Heimans (1861 – 1914) was een Joodse-Nederlands onderwijzer en natuurbeschermer. Hij leverde een belangrijke bijdrage aan de popularisering van de natuurstudie en legde mede de basis voor de natuurbescherming in Nederland. In 1911 verscheen Heimans' boekje In het Krijtland. Hierin beschreef hij naast de levende natuur van Zuid-Limburg, ook de geologische verschijnselen. Zo wees hij op een plaats waar grondlagen uit het Carboon aan de oppervlakte komen. Deze plaats zou later de Heimansgroeve worden genoemd. Deze is in Epen op een steenworp afstand van de Smidse. Dit is de enige locatie in Nederland waar gesteente uit het Carboon aan de oppervlakte komt. De groeve ligt in een helling van een door de Geul uitgeslepen dal. Hier bevindt zich leisteen die meer dan 270 miljoen jaar geleden is gevormd uit lagen zeeklei maar ook is er kolenzandsteen ontstaan. Waarschijnlijk is de aardkorst zo'n 30 miljoen jaar later sterk geplooid geraakt, waardoor de leisteen er aan de oppervlakte komt. Aanvankelijk werd hier gesteente gewonnen voor het verharden van wegen. In een zijwand werd later een gat gemaakt in de hoop er steenkool aan te treffen. In deze zogenaamde Steenkoolgrot ontdekte Eli Heimans in 1910 fossielen. In 1936 werd de groeve onder leiding van professor Jongmans vergroot om geologisch onderzoek te kunnen verrichten. Tegenwoordig is de Heimansgroeve niet meer in gebruik. De groeve is een geologisch monument dat wordt beheerd door de Stichting het Limburgs Landschap. Omdat het gesteente hier erg hard is, en een goede verbinding heeft met de aardkorst, heeft het KNMI onder de groeve een seismologisch meetstation opgesteld om aardbevingen te registreren. |
